Sociocratische methode

Bouwsteen vier: de sociocratische methode

Draagvlak

Voor een collectieve opzet zoals de deskundigen adviseerden, is een breed draagvlak in het dorp de eerste vereiste. Draagvlak heeft te maken met de manier waarop met zijn allen een besluit wordt genomen.

Hoe meer er naar iedereen persoonlijk geluisterd wordt en hoe meer iedereen mee kan beslissen, hoe groter het draagvlak zal zijn. Zou er een manier zijn waarbij goed naar elk geluisterd wordt, voordat we samen een besluit nemen? Bij de oriëntatie op deze vraag kwam het sociocratische model naar voren.

Het sociocratische model

Het sociocratische model gaat een stap verder dan het democratische, waar de meerderheid beslist.

Bij dit model gelden niet de meeste stemmen, maar alle stemmen. Het gaat uit van het consentbeginsel: een besluit kan alleen genomen worden wanneer alle aanwezigen geen overwegend beargumenteerd bezwaar hebben tegen het nemen van dat besluit .

Bij sociocratische besluitvorming is consent dus bepalend en bij consent zijn argumenten bepalend. Welke keus iemand ook maakt in het besluitvormingsproces, de keuze moet altijd met argumenten worden ondersteund.

Dat zijn we in een democratisch systeem niet gewend. In een democratisch systeem hoeft men in principe niet te beargumenteren waarom men voor of tegen is, men "stemt gewoon". In het democratische systeem kennen we bovendien het schriftelijk stemmen waarbij niemand weet wie welke keuze heeft gemaakt.

Aan de ene kant lijkt sociocratische besluitvorming daarmee lastiger. Iedereen moet zijn besluit motiveren, anders is er geen besluit. Dat betekent echter ook dat iedereen eerst goed moet nadenken over haar of zijn mening, omdat men dit moet kunnen uitleggen aan een ander. De ander moet de mening en de argumenten kunnen begrijpen. Er moet serieus naar elkaar worden geluisterd.

Dit heeft als po­si­tief ge­volg dat een pro­bleem altijd hel­der en scherp wordt be­ke­ken en er al­tijd een op­los­sing naar voren komt die voor ie­der­een de beste op­los­sing is.

Het gaat er niet om te krijgen wat men wil (want dat krijgt men toch), het gaat erom een besluit te nemen waar iedereen (beargumenteerd) achter staat, zodat iedereen de uitvoering ondersteunt.

Dit biedt drie belangrijke voordelen:

  1. betere besluiten (door),
  2. individuele betrokkenheid bij elk besluit (en daarmee),
  3. een breed draagvlak (in het dorp).

De werkgroep heeft met bestuurders van de verenigingen uit het dorp de sociocratische methode onderzocht en getest. Iedereen was tijdens deze bijeenkomst van mening dat de sociocratische methode belangrijke voordelen heeft voor de nieuwe organisatie.

De sociocratische methode bleek een juiste werkwijze om iedereen uit het dorp op haar of zijn manier bij de nieuwe organisatie te kunnen betrekken.

Twee belangrijke onderdelen van de nieuwe organisatie waren nu bekend: de organisatievorm (collectief) en de manier van besluitvorming (sociocratisch). Nu kon " de organisatie als bedrijf " vorm gegeven worden!

Democratie

Besluit

democratie: besluit

Geen besluit

democratie: geen besluit
  • Democratie is een vorm van beslissen waarbij de uitkomst door een meerderheid wordt bepaald: "iedereen heeft 1 stem en de helft + 1 is de meerderheid".
  • Sociocratie is geen democratie. Bij sociocratie worden besluiten genomen op basis van het consentbeginsel.
  • Het consentbeginsel houdt in dat een besluit is genomen wanneer geen van de aanwezigen beargumenteerd en overwegend bezwaar heeft tegen het nemen van het besluit.
  • Consent is echter geen consensus. Consent verschilt van consensus doordat degene die "consent geeft" niet "voor" het voorstel hoeft te zijn, alleen maar "niet tegen". Bij consensus is sprake wanneer de leden van een groep een breed gedragen overeenstemming hebben bereikt.
  • Consent onthouden is ook geen veto, omdat degene die consent onthoudt de argumenten moet geven waarop de onthouding gebaseerd is. Bij een veto is dit niet noodzakelijk.

Sociocratie

Besluit

sociocratie: besluit

Geen besluit

sociocratie: besluit
terug naar boven